Search

Home > Audio books > کتاب از چنین حکایت‌ها - ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی
Podcast: Audio books
Episode:

کتاب از چنین حکایت‌ها - ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی
Category: Arts
Duration: 01:51:16
Publish Date: 2021-04-09 18:59:45
Description:

با اجرای #ابوالحسن_تهامی ، گوینده و دوبلور

مجموعه کتاب‌های صوتی «گنج حکمت» که با صدای شناخته‌شده‌ترین گوینده‌ها منتشر شده، با این هدف فراهم آمده که گامی هرچند کوچک در یافتن مفاهیم بلند انسانی از میراث ادب فارسی برای انسان امروز باشد.

وجه مشترک متون برگزیده در این مجموعه این است که خواننده گاه تلنگری بر وجدان خود احساس کند و گاه سوزش تازیانه‌ای را بر جان خود چشد. گاه از رفعت کلامی که می‌خواند به لرزه افتد و گاه از لطافت سخن اشک از دیده افشاند. گاه حلاوتی وصف‌ناپذیر در کام خود می‌یابد و گاه تلخی گزنده‌ای بر جانش می‌نشیند؛ اما آنچه در همه حال با اوست، اجبار به اندیشیدن و تامل است.

متنهای انتخاب ‌شده برای این مجموعه اگرچه ناشناخته نیست، بی‌تردید به اندازه‌ای که باید و شاید خوانده و شنیده نشده‌ است. از این‌ رو، بنای فراهم‌آورندگان این مجموعه بر آن بوده است که از هر جهت، متنی گیرا و تاثیرگذار به دست دهند تا لااقل این اندازه از میراث گرانبهای ادب پارسی خوانده و شنیده و فهمیده شود و در بهترین صورت، میل و رغبتی در خواننده برای مطالعه اصل متون برانگیزد.

آنچه بخش عمده این مجموعه را تشکیل می‌دهد، حکایت است. زیرا بسیاری از نویسندگان، به‌ویژه نویسندگان صوفیه، عموما از قالب حکایت برای بیان مقصود خود استفاده کرده‌اند. نویسندگان، حکایت را از برای دفع ملال نیاورده‌اند، بلکه باور آنها بر این بوده است که «قصه چون پیمانه است و معنی اندر وی بسان دانه است».

#بیهقی بیست‌و‌هفت‌ساله بود که به خدمت دستگاه #غزنویان درآمد و در دیوان رسالت، که تمام مکاتبات و ارتباطات خارجی حکومت غزنوی از آن طریق صورت می‌گرفت، کنار دست #بونصر_مشکان – نویسنده چیره‌دست روزگار خود- به کار پرداخت و مورد توجه خاص وی قرار گرفت. بنابراین باید گفت بیهقی دوران سلطنت دو تن از بزرگ‌ترین امیران غزنوی را درک کرده و بر جریان حوادث تاریخ دربار غزنوی از نزدیک نظارت داشته است.

#بونصر، پیش از مرگ خود، به مسعود سفارش کرده بود که بیهقی را جانشین وی کند، اما مسعود به‌رغم این سفارش، ریاست دیوان رسالت را به #بوسهل_زوزنی داد که میانه بیهقی با وی چندان خوب نبود. بیهقی از سمت خود کناره گرفت، اما استعفای او مورد قبول سلطان واقع نشد و او ناچار به عنوان معاون بوسهل به کار خود ادامه داد.

پس از مرگ مسعود به دست غلامانش و طی مدت کوتاه دست به دست شدن حکومت میان چند امیر دیگر غزنوی، بیهقی بر اثر بدگویی مخالفان مورد بی‌مهری قرار گرفت و مدتی به زندان افتاد و خانه‌اش غارت شد و بسیاری از اسناد و یادداشت‌هایش از بین رفت.

پس از رهایی از زندان، دیگر به کار دولتی نپرداخت و از سال 448 به تنظیم و بازنویسی یادداشت‌های خود پرداخت و بخش موجود کتاب خود، یعنی «تاریخ بیهقی» فعلی، را تا سال 451 به پایان برد.


کتاب صوتی «از چنین حکایت‌ها: گزیده تاریخ بیهقی»، بی‌تردید مهم‎ترین و ماندگارترین اثر بیهقی است که در قلمرو نثر فارسی در زمره دو سه اثر شاخص و طراز اول قرار می‌گیرد که متاسفانه همه آن به دست ما نرسیده و آنچه به ما رسیده، یک پنجم اصل کتاب است.

کتاب صوتی «از چنین حکایت‌ها: گزیده تاریخ بیهقی» روشی دقیق و سبکی زنده و جامع در تاریخ‌نگاری است. زبان «تاریخ بیهقی» شیوا و شیرین و نزدیک به زبان گفتار است و در آن صداقتی دیده می‌شود که خواننده آن را در ردیف بهترین و صمیمی‌ترین کتاب‌های زبان فارسی قرار می‌دهد.

ویژگی عمده نثر بیهقی، کوتاهی و پرهیز از به کار بردن مفاهیم و کلمات زاید است، به طوری که گاهی جملات او تنها به صورت فعل‌های کوتاه و رسا ارائه شده است. برجستگی دیگر این نثر بهره‌گیری از زبان محاوره و نزدیک کردن نوشتار به گفتار است؛ چیزی که در نثرهای دوره‌های بعد به‎کلی فراموش شد.

در کتاب صوتی «از چنین حکایت‌ها: گزیده تاریخ بیهقی»، نویسنده با درآمیختن داستان و حکایت – به نحوی که هم تاریخ را بازگو کرده و هم از تاریخ بهره‌برداری ادبی کرده- می‌کوشد خواننده را به عبرت گرفتن از تاریخ وادارد.
Total Play: 0